Η Αγριόγατα του τόπου μας (Felis Silvestris), το μοναδικό άγριο αιλουροειδές.

Αγριόγατος (Felis silvestris): το μοναδικό άγριο αιλουροειδές με επιβεβαιωμένη παρουσία στον Ελλαδικό χώρο!

Πιο ογκώδης και μεγαλόσωμος από την κατοικίδια γάτα, ο αγριόγατος ξεχωρίζει κυρίως από τη φουντωτή ουρά του που έχει μήκος γύρω στα 30 εκ., φαρδαίνει προς την άκρη και στολίζεται με σκούρες ρίγες. Το κεφάλι του είναι επίσης πιο ογκώδες από της γάτας. Το τρίχωμα του έχει ποικιλία καστανόξανθων τόνων. Στο χωριό μας έχει εμφανιστεί σε διάφορες περιοχές και υπάρχουν μερικά άτομα αλλά είναι δύσκολη η φωτογράφηση γιατί χάνονται αμέσως μέσα στο δάσος. 

Η αγριόγατα που συναντήσαμε στον Κόζιακο

Νύχια μυτερά, δόντια κοφτερά

Ως τυπικό σαρκοφάγο, όλα του τα δόντια είναι οξύαιχμα, κατάλληλα για το σκίσιμο του κρέατος. Δεν μασάει την τροφή του, απλά την τεμαχίζει και την καταπίνει. Όπως και τα άλλα αιλουροειδή πιάνει τη λεία του με τα νύχια και την αποτελειώνει με μια δαγκωνιά στο λαιμό. Κυνηγάει συνήθως το βράδυ, στήνοντας καρτέρι έξω από τις τρύπες των ποντικιών, καμιά φορά σκαρφαλωμένος σε κάποιο δέντρο ή βράχο. Η διατροφή του βασί­ζεται κατά 90% σε ποντίκια, ενώ ευκαιριακά τρώει και μικρά πουλάκια, βατράχια, έντομα, σαλιγκάρια, μυγαλές, λαγούς, σκιούρους, κ.ά

Κοινωνική ζωή

Μοναχικά ζώα, οι αγριόγατοι διαμένουν -αν η τροφή είναι άφθονη- σε μια συγκεκριμένη περιοχή, μέσα στην οποία χρησιμοποιούν σταθερές διαδρομές. Τις διαδρομές αυτές τις σημαδεύουν με εκκρίσεις αδένων που βρίσκονται στα πόδια τους αλλά και με τα ούρα ή τα κόπρανά τους. Κάθε άτομο του ίδιου φύλου υπερασπίζεται μια διακριτή επικράτεια, ενώ ένα αρσενικό και ένα θηλυκό μπορούν να μοιράζονται σε κάποιο βαθμό το χώρο.
Λόγω του μοναχικού τρόπου ζωής, οι πυκνότητες των πληθυσμών του αγριόγατου είναι πολύ χαμηλές, περίπου 2-3 άτομα ανά 10τετρ. χμ.

Κατανομή – απειλές

Ο αγριόγατος είναι είδος με πολύ ευρεία κατανομή. Ζει σε δάση, στέππες από τη δυτική Ευρώπη ως τη δυτική Κίνα και την κεντρική Ινδία καθώς και σε όλη την Αφρικανική ήπειρο. Αναγνωρίζονται 3 υποείδη: το ευρωπαϊκό, το ασιατικό και το αραβικό-αφρικανικό. Αυτό το τελευταίο θεωρείται και ο άγριος πρόγονος της γάτας. Στην Ελλάδα, ο αγριόγατος εξαπλώνεται σε μεγάλο μέρος της βόρειας και κεντρικής Ελλάδας, σε ποικιλία βιότοπων από το επίπεδο της θάλασσας μέχρι και τα 1500 περίπου μέτρα.

Οι κυριότερες απειλές για τον αγριόγατο σήμερα είναι η υποβάθμιση των βιότοπών του και η διακοπή της επικοινωνίας μεταξύ επιμέρους πληθυσμών. Ένα άλλο πρόβλημα για τους πληθυσμούς του αγριόγατου, που συχνά είναι συνέπεια των προηγούμενων, είναι η διασταύρωσή του με τις κατοικίδιες γάτες. Σε ορισμένες περιοχές της Ελλάδας, ο αγριόγατος είναι πιθανόν να εξαφανίστηκε από δηλητηριασμένα δολώματα. 

(περισσότερες πληροφορίες στο wikipedia https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CE%B3%CF%81%CE%B9%CF%8C%CE%B3%CE%B1%CF%84%CE%B1 )

Αγριόγατα Ολύμπου.

πηγή koutipandoras.gr

Όμορφες, κομψές, πανέξυπνες και μυστήριες, οι αλεπούδες !

Όμορφες, κομψές, πανέξυπνες και μυστήριες, οι αλεπούδες είναι από τα πιο αδικημένα πλάσματα στον κόσμο. Εκτρέφονται για τη γούνα τους και ζουν σε άθλια στενά κλουβιά μέχρι την ώρα που θα πεθάνουν. Από την άλλη όσες ζουν στη φύση κυνηγιούνται ανελέητα από τους ανθρώπους. Τα παράνομα δηλητηριασμένα δολώματα είναι ένας από τους τρόπους εξόντωσής τους.
Τα τελευταία χρόνια λόγω της καταστροφής των δασών όλο και περισσότεροι άνθρωποι στις μεγάλες πόλεις βλέπουν αλεπούδες στις γειτονιές τους, συχνά υποσιτισμένες και άρρωστες, να ψάχνουν τροφή. Κάποιες έχουν γίνει και οικόσιτες προκειμένου να επιβιώσουν.

Στη λαϊκή συνείδηση οι αλεπούδες έχουν ταυτιστεί με την πονηριά, κάτι που πραγματικά τις αδικεί και τις κάνει αντιπαθητικές. Γιατί αυτά τα ζώα, που μπορείς να συναντήσεις σε κάθε ήπειρο εκτός από την Ανταρκτική, είναι πολύ πιο ενδιαφέροντα και πολύπλοκα από όσο νομίζουμε.

Πληροφορίες για αυτό το πανέξυπνο ζώο:

1. Μοιάζουν πιο πολύ με γάτες παρά με σκύλους..
Αν και οι αλεπούδες ανήκουν στην οικογένεια Κυνίδες, όπως ο λύκος, ο σκύλος, το τσακάλι, εντούτοις έχουν πολλές ομοιότητες με τις γάτες- οι γκρίζες αλεπούδες μοιάζουν περισσότερο με τις γάτες, ενώ οι κόκκινες έχουν παρόμοια εμφάνιση με τους σκύλους.
Όπως μια γάτα, έτσι και η αλεπού είναι πιο δραστήρια μετά τη δύση του ηλίου. Ικανή να βλέπει σε ελάχιστο φως, έχει και αυτή μουστάκια, τα οποία είναι, όπως λέμε, το gps της, καθώς τα χρησιμοποιεί τόσο για να πλοηγηθεί, όσο και για να καταδιώξει το θήραμά της. Περπατάει επίσης στα δάχτυλα των ποδιών της, κάτι που εξηγεί το πραγματικά κομψό περπάτημά της.

2. Έχουν πολύ καλή ακοή..
Οι κόκκινες αλεπούδες λέγεται ότι μπορούν να ακούσουν ένα ρολόι να χτυπάει από 40 μέτρα μακριά. Η άψογη αυτή ακοή τους τις βοηθά να εντοπίζουν τα θηράματα που κρύβονται ακόμα και κάτω από τη γη.
Εκτός από τον εντοπισμό της λείας, οι αλεπούδες χρησιμοποιούν την εξαιρετική τους ακοή για να αναγνωρίζουν τις φωνές και τα καλέσματα των άλλων.

3. Είναι εξαιρετικά παιχνιδιάρες..
Οι αλεπούδες αγαπούν να παίζουν. Παίζουν μόνες τους, με άλλες αλεπούδες και άλλα ζώα- ακόμα και με ελάφια. Τρελαίνονται επίσης για μπαλάκια, καθιστώντας τες σε διάφορα μέρη το νούμερο ένα κίνδυνο ενός γκόλφερ καθώς αν εντοπίσουν ένα μπαλάκι του γκολφ, το παίρνουν στο στόμα τους και φεύγουν για να παίξουν μαζί του. Είναι επίσης πολύ περίεργες. Εντοπίζουν τα πάντα και όλα τις ενδιαφέρουν.

4. Βγάζουν 40 διαφορετικούς ήχους..
Οι αλεπούδες μπορούν να βγάλουν 40 διαφορετικούς ήχους. Μπορούν να βγάλουν κραυγές, φωνές σαν γαβγίσματα και ουρλιαχτά, τα οποία μπορεί να είναι σε υψηλούς ή πολύ χαμηλούς τόνους, για να επικοινωνήσουν διαφορετικά πράγματα. Ένας από τους πιο αναγνωρίσιμους ήχους που κάνουν είναι το ουρλιαχτό τους που μοιάζει με κραυγή.

5. Πρόκειται για μοναχικά πλάσματα..
Σε αντίθεση με τους συγγενείς τους, τα κογιότ και τους σκύλους, οι αλεπούδες είναι μοναχικά πλάσματα. Όπως και οι γάτες. Προτιμούν να κυνηγούν και να κοιμούνται μόνες τους. Όταν μάλιστα γεννάνε, είναι απόλυτα απασχολημένες με την ανατροφή των μικρών τους στο κρησφύγετό τους.

6. Είναι πολύ καλοί γονείς..
Τα μωράκια της αλεπούς γεννιούνται τυφλά και δεν ανοίγουν τα μάτια τους πριν περάσουν 9 μέρες μετά τη γέννησή τους. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, μένουν με το θηλυκό -τη μαμά τους- στη φωλιά. Το αρσενικό βγαίνει και φέρνει φαγητό.
Μέχρι την ηλικία των 7 μηνών τα αλεπουδάκια μένουν με τους γονείς τους. Οι μαμάδες κάνουν τα πάντα για να προστατεύσουν τα μικρά τους- κάποτε, στην Αγγλία, ένα αλεπουδάκι πιάστηκε σε καλώδια για 2 εβδομάδες, αλλά επέζησε επειδή η μητέρα του του έφερνε φαγητό κάθε μέρα.

7. Η μικρότερη αλεπού ζυγίζει λιγότερο από τρία κιλά..
Η κρεμ αλεπού έχει περίπου το μέγεθος ενός μικρού γατιού και ζει στις δύσκολες ερήμους της Βόρειας Αφρικής, όπου κοιμάται κατά τη διάρκεια της ημέρας για να αποφύγει τη ζέστη και τον ήλιο.
Τα επιμήκη αυτιά της τη βοηθάνε να ρυθμίσει τη θερμοκρασία του σώματος ενώ τα πόδια της είναι καλυμμένα με γούνα, έτσι ώστε να μπορεί να περπατήσει σε καυτή άμμο- σαν να φοράει χιονοπέδιλα. Η γάτα αυτή μπορεί να ζυγίζει από 1,5 μέχρι 3 το πολύ κιλά.

8. Η αλεπού με τις 9 ουρές είναι ένα μυθολογικό πλάσμα στην ασιατική κουλτούρα..
Αυτή η αλεπού με τις 9 ουρές πρόκειται για ένα μυθικό πλάσμα, κοινό μεταξύ πολλών πολιτισμών της Ανατολικής Ασίας. Πιστεύεται ότι αυτές οι αλεπούδες παίρνουν τη μορφή μιας όμορφης γυναίκας με σκοπό να αποπλανήσουν τους άνδρες και να τους φάνε. Ωστόσο, ορισμένες ιστορίες αναφέρουν ότι τα πνεύματα αλεπούς είναι καλός οιωνός.

9. Η κόκκινη αλεπού της Σιέρα Νεβάδα θεωρείται το σπανιότερο είδος αλεπούς..
Οι κόκκινες αλεπούδες της Σιέρα Νεβάδα είναι κάτι τόσο σπάνιο που κανείς δεν γνωρίζει με ακρίβεια πόσες έχουν απομείνει. Είναι μοναχικά πλάσματα, νυκτόβια, δεν ταξιδεύουν σε αγέλες και αποφεύγουν τους ανθρώπους, γεγονός που δυσκολεύει ακόμα περισσότερο τον εντοπισμό και τη μελέτη τους. Πιστεύεται ωστόσο πως ο συνολικός πληθυσμός τους δεν υπερβαίνει τα 50 ζώα.

10. Οι αρκτικές αλεπούδες αντέχουν χωρίς να κρυώνουν μέχρι τους -70° Κελσίου..
Οι αρκτικές αλεπούδες ή αλεπούδες του χιονιού αρχίζουν να κρυώνουν μόνο όταν πέσει η θερμοκρασία κάτω από τους στους -70°C. Αυτό τις καθιστά ένα από τα πιο ανθεκτικά στο κρύο ζώα στον κόσμο. Επιπλέον, το όμορφο λευκό τρίχωμά τους βοηθά στο να καμουφλάρονται στο χιόνι ώστε να αποφεύγουν τους θηρευτές. Η αρκτική αρκούδα γεννάει μια φορά τον χρόνο, κατά την έναρξη του καλοκαιριού, έως 15 μικρά, και αφού τα θηλάσει μερικούς μήνες, εκείνα γίνονται αρκετά ανεξάρτητα για να ζήσουν τον αρκτικό χειμώνα μόνα τους.  

Wikipedia
Η αλεπού εμφανίστηκε στη Γη πριν από 400.000 χρόνια και πιθανώς να υπήρξε και θήραμα για τους προϊστορικούς κυνηγούς. Σήμερα συναντάται σε όλες σχεδόν τις ηπείρους, εκτός από την Ανταρκτική.
Ειδικότερα η Κόκκινη αλεπού ζει στην Ευρώπη, την Ασία, μια στενή λωρίδα της βόρειας Αφρικής, τη Βόρεια Αμερική (εισήχθη από το Ηνωμένο Βασίλειο στις ανατολικές ΗΠΑ στα μέσα του 18ου αιώνα και εξαπλώθηκε δυτικότερα), ενώ το 1855 εισήχθη και στην Αυστραλία. Όχι μόνο δεν είναι σε κανένα μέρος απειλούμενο με αφανισμό είδος, αλλά αντιστρόφως η εκπληκτική της προσαρμοστικότητα έχει οδηγήσει πολλά άλλα λιγότερο ικανά είδη σε κίνδυνο εξαφάνισης ή και εξαφάνιση.

Διατροφή
Όλα τα είδη αλεπούδων είναι παμφάγα. Το διαιτολόγιό τους αποτελείται σε μεγάλο ποσοστό από ασπόνδυλα. Ωστόσο, καταναλώνουν και τρωκτικά, λαγούς, κουνέλια και άλλα μικρά θηλαστικά, καθώς και ερπετά όπως φίδια, αμφίβια, χόρτα, μούρα, ενώ δείχνουν ιδιαίτερη προτίμηση και σε καρπούς φρούτα, ψάρια, πτηνά, αυγά, σκαθάρια, έντομα και όλα σχεδόν τα είδη μικρών ζώων. Τα περισσότερα είδη δείχνουν μεγάλη προσαρμοστικότητα σε πολλά διαφορετικά είδη τροφής και κατά μέσο όρο καταναλώνουν 1 κιλό τροφής την ημέρα. Όλες οι αλεπούδες έχουν τη χαρακτηριστική συνήθεια να θάβουν (συνήθως με φύλλα, χώμα ή χιόνι) υπολείμματα τροφής όταν έχουν περίσσευμα, για να τα φάνε αργότερα.

Αναπαραγωγή
Η περίοδος αναπαραγωγής των αλεπούδων ποικίλλει ευρέως, λόγω της μεγάλης γεωγραφικής τους εξάπλωσης και της ποικιλίας των ειδών. Ειδικότερα στα μέσα γεωγραφικά πλάτη (όπως επομένως συμβαίνει και στην Ελλάδα), λόγω του ότι ο καιρός της αναπαραγωγής τους αρχίζει τον Ιανουάριο με Φεβρουάριο, η Κόκκινη αλεπού είναι κυρίως εξαιρετικά δραστήρια τον Μάιο, όταν μεγαλώνει τα μικρά της. Τότε υπάρχει μεγαλύτερη πιθανότητα να κυκλοφορεί ακόμα και την ημέρα, καταστρέφοντας συχνότερα τα κονικλοτροφεία (κουνελοτροφεία) και τα κοτέτσια των ανθρώπων.
Μάλιστα όταν έρχεται ο καιρός της αναπαραγωγής, το θηλυκό σκάβει μία φωλιά με δαιδαλώδεις διαδρόμους μέσα σε μία περιοχή η οποία ανήκει σε ένα συγκεκριμένο αρσενικό. Μετά από 51 - 53 ημέρες, γεννιούνται 3 - 5 μικρά κουταβάκια, τα οποία αρχικά έχουν κάπως πιο γκρίζο τρίχωμα σε σχέση με τη μητέρα τους, ενώ στις πρώτες 2 εβδομάδες είναι τυφλά. Η μητέρα τους τούς φέρνει τροφή καθημερινά και κάθε φορά που γυρίζει στη φωλιά της ακολουθεί διαφορετικό δρόμο. Στην ηλικία των 2 μηνών βγαίνουν από τη φωλιά και αρχίζουν να παίζουν με τη μητέρα τους και μεταξύ τους. Συχνά, τα νεαρά άτομα καταλήγουν να παρασυρθούν από αυτοκίνητα και αυτή είναι η κύρια αιτία της θνησιμότητας των αλεπούδων στα πρώτα χρόνια της ζωής τους.

Σχέση με τον άνθρωπο
Αν και έχει μια ενστικτώδη δυσπιστία και φόβο απέναντι στον άνθρωπο, ωστόσο είναι εξαιρετικά σπάνιο να συμβεί απρόκλητη επίθεση αλεπούς σε άνθρωπο. Στα περισσότερα είδη, η αλεπού όταν εξοικειωθεί με τον άνθρωπο, συνήθως αρχίζει να του δείχνει εμπιστοσύνη και φιλική παιχνιδιάρικη συμπεριφορά, όπως αυτή του σκύλου. Τα τελευταία χρόνια μάλιστα, ορισμένα είδη αλεπούδων έχουν εμφανιστεί στα προάστια ή ακόμα και στα κέντρα αρκετών πόλεων, μεταξύ των οποίων και σε αστικές περιοχές της Αθήνας, και φαίνεται να έχουν προσαρμοστεί επιτυχώς στην ανθρώπινη παρουσία.
Ειδικότερα επίσης η κόκκινη αλεπού (καθώς και μια χρωματική ποικιλία της, γνωστή ως η ασημένια ή ασημότριχη αλεπού) έχει υποβληθεί σε πρόγραμμα εξημέρωσης που ξεκίνησε το 1959 και τις τελευταίες δεκαετίες έχει γνωρίσει απήχηση ως κατοικίδιο σε κάποια κράτη, με τιμή απόκτησης γύρω στα 7.000 ευρώ.

 

Κουλτούρα σχετικά με την αλεπού
Εξαιτίας της συνήθειας της αλεπούς να ζει κοντά στα χωριά, έχει συνδεθεί με πολλές ιστορίες και παραμύθια πολλών πολιτισμών. Είναι επίσης γνωστή και δημοφιλής για τη μεγάλη της πονηριά, σε τέτοιο βαθμό ώστε να υπάρχει διεθνώς η χαρακτηριστική φράση «Είναι πονηρός σαν αλεπού».
Ιστορικό παράδειγμα χρήσης αυτής της φράσης, ήταν για τον Έρβιν Γιόχαν Όιγκεν Ρόμ(μ)ελ (γερμανικά: Erwin Johann Eugen Rommel), Στρατάρχης του Γ΄ Ράιχ και ένας από τους ικανότερους στρατιωτικούς ηγέτες του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Για τις ικανότητές του αυτές, του είχε αποδοθεί το προσωνύμιο «Αλεπού της Ερήμου» (αγγλικά: «Desert Fox»).

(αναδημοσίευση από https://www.topetmou.gr & https://el.wikipedia.org)

Πότε ένα αλεπουδάκι χρειάζεται τη βοήθεια
Παρά την πολυετή παρουσία τους στον αστικό ιστό οι αλεπούδες εξακολουθούν να προκαλούν ενθουσιασμό, αλλά και ανησυχία στους πολίτες των μεγαλουπόλεων. Η ΑΝΙΜΑ παρουσιάζει αναλυτικά τις περιπτώσεις κατά τις οποίες το άγριο αυτό ζώο χρειάζεται βοήθεια.

*Εάν βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο (π.χ. στη μέση του δρόμου). Με πολλή προσοχή και με κύριο μέλημα τη δική σας ασφάλεια, το μεταφέρετε στο πλησιέστερο ασφαλές μέρος ώστε να το βρουν οι γονείς του. Φοράτε χοντρά γάντια, γιατί δαγκώνουν, και μην το φέρνετε σε επαφή με άλλα ζώα. 

*Εάν έχει ανοιχτά μάτια, βάλτε λίγη τροφή γάτας/σκύλου και νερό και αφήστε το να το βρουν οι γονείς του. Αν σε 24 ώρες παραμένει εκεί, καλέστε ένα επίσημο κέντρο περίθαλψης άγριων ζώων.

*Εάν έχει τα μάτια κλειστά.

*Όταν έχει δεχτεί επίθεση ή φέρει εμφανή, εκτεταμένα τραύματα.

Αν δείτε ένα ή περισσότερα αλεπουδάκια να είναι ενεργά κατά τη διάρκεια της ημέρας, δεν είναι απαραίτητα σε κίνδυνο. Οι γονείς συνήθως βρίσκονται κοντά.
Σε κάθε περίπτωση, δεν προβαίνουμε σε καμία ενέργεια αν δεν έχουμε επικοινωνήσει με κάποιο επίσημο κέντρο περίθαλψης άγριων ζώων. 

Δε βρίσκουμε πληροφορίες στο διαδίκτυο και δε δίνουμε τροφή ή γάλα, ούτε προσπαθούμε να το μεγαλώσουμε μόνοι μας, καθώς οποιοδήποτε λάθος μπορεί να προκαλέσει μόνιμα προβλήματα ή/και το θάνατο του ζώου. Σημαντικό είναι επίσης να σημειωθεί το ακριβές σημείο που βρέθηκε, μήπως γίνει εφικτή η επανένωση με τη μητέρα του.

Τα Κέντρα Περίθαλψης στην Ελλάδα για πουλιά, ερπετά και μικρά θηλαστικά είναι τα εξής: ANIMA – 210 9510075

Αλκυόνη – 6944741616

Δράση για την Άγρια Ζωή – 6979914852

Οι σπάνιες φυλές ζώων της υπαίθρου μας που επιδοτούνται με 88 εκ. ευρώ.

Σπάνιες φυλές αγροτικών ζώων ενισχύονται με το ποσό των 88 εκατομμυρίων ευρώ, από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων προκειμένου να μην εξαφανιστούν.
Στην Ελλάδα υπάρχουν πολλές αυτόχθονες φυλές αγροτικών ζώων, κάποιες από τις οποίες είναι σπάνιες και ελάχιστα γνωστές στο ευρύ κοινό. Πρόκειται για βοοειδή, πρόβατα, αίγες, χοίρους, ίππους, με μοναδικά χαρακτηριστικά που απειλούνται από την εκβιομηχάνιση της ζωικής παραγωγής και κινδυνεύουν με εξαφάνιση.
Αυτές οι φυλές αποτελούν «ζωντανά μνημεία» για τη χώρα μας, καθώς είναι ένας ιστορικός, πολιτισμικός, βιολογικός «θησαυρός». Χαρακτηρίζονται από ανθεκτικότητα σε αντίξοο περιβάλλον, δυνατότητα αξιοποίησης των φτωχών, άγονων εκτάσεων, αντοχή στις ασθένειες και παρασιτώσεις, ικανότητα επιβίωσης με περιορισμένη ποσότητα τροφής και νερού, καθώς και ευκολία στη διαχείρισης τους.

Λόγω της μακρόχρονης προσαρμογής στην περιοχή τους, τα ζώα αυτά αναπτύσσουν ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και ιδιότητες, όπως η καλή υγεία, η ποιοτική αναπαραγωγή.
Μπορούν λοιπόν να αξιοποιηθούν στην παραγωγή μοναδικών τοπικών προϊόντων, υψηλής διατροφικής αξίας, που εκτιμώνται από τους καταναλωτές στην ελληνική και παγκόσμια αγορά, στον οικοτουρισμό, τον αγροτοτουρισμό κλπ.
Για το λόγο αυτό οι αυτόχθονες ελληνικές φυλές έχουν μεγάλη οικονομική σημασία όχι μόνο σε τοπικό αλλά και σε εθνικό επίπεδο.
Η εκτροφή των σπάνιων ελληνικών φυλών αγροτικών ζώων επιδοτείται από εθνικούς και ευρωπαϊκούς οικονομικούς πόρους.
Η διάσωσή τους, η διατήρηση του γενετικού υλικού και η διασφάλιση των ζωικών γενετικών πόρων, είναι υψίστης σημασίας για τις τοπικές κοινωνίες, αλλά και την εθνική οικονομία, δεδομένου ότι οι φυλές αυτές αποτελούν τη βάση παραγωγής παραδοσιακών προϊόντων, σε περιοχές απαλλαγμένες μολύνσεων, με μεθόδους φιλικές προς το περιβάλλον.


Η χρήση σύγχρονων εργαλείων και πρωτοβουλιών αποτελεί προτεραιότητα από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς και ιδίως από τους φορείς ελέγχου, ώστε να αντιμετωπιστούν φαινόμενα ελληνοποιήσεων, νοθείας, λανθασμένων ταυτοποιήσεων ζώων και ορθής διαχείρισης οικονομικών πόρων από πλευράς ενισχύσεων μέσω των δράσεων της διατήρησης των γενετικών πόρων του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης.
Μειονέκτημα των αυτόχθονων φυλών, που κινδυνεύουν με εξαφάνιση, είναι οι χαμηλές τους αποδόσεις οι οποίες έχουν ως αποτέλεσμα απώλεια εισοδήματος για τους εκτροφείς τους.
Έτσι, οι κτηνοτρόφοι συχνά προβαίνουν στην αντικατάσταση των φυλών αυτών με άλλες πιο αποδοτικές φυλές ή σε ανεξέλεγκτες διασταυρώσεις με σκοπό την αύξηση των αποδόσεων.

Οι επιδοτήσεις.

Για τη διατήρησή τους το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων μέσω του Στρατηγικού Σχεδίου της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής 2023-2027 έχει προχωρήσει στην Παρέμβαση Π3-70-1.5 «Διατήρηση απειλούμενων αυτόχθονων φυλών αγροτικών ζώων», με τον προϋπολογισμό να εκτιμάται ότι θα φτάσει περίπου τα 88 εκατ. ευρώ.

Η Υπουργική Απόφαση της Παρέμβασης, μέσω της οποίας καθορίζεται το πλαίσιο, έχει προωθεί προς υπογραφή με την επισήμανση του κατεπείγοντος.
Οι δεσμεύσεις των δικαιούχων έχουν ξεκινήσει από τις 21 Μαΐου σύμφωνα με την Προδημοσίευση της Παρέμβασης και πρόθεση του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, είναι να ολοκληρωθεί όσο το δυνατόν συντομότερα η έκδοση της Πρόσκλησης.
Μέσω της Παρέμβασης, κάθε έτος οι εκτροφείς των σπάνιων φυλών ενισχύονται για την αναπλήρωση απώλειας εισοδήματος που επιφέρει η διατήρηση των αυτόχθονων φυλών.

Το μέγιστο ύψος ενίσχυσης περιλαμβάνει το κόστος για την εκτροφή αρσενικών ζώων αναπαραγωγής με αναλογία ένα αρσενικό ζώο για κάθε δεκαπέντε θηλυκά ζώα αναπαραγωγής που ανέρχεται σε 23 ευρώ ανά Μονάδα Ζωικού Κεφαλαίου.
Το μέγιστο ύψος ενίσχυσης καταβάλλεται εφόσον τηρείται η αναλογία 1 αρσενικό: 15 θηλυκά αναπαραγωγά ζώα. Σε διαφορετική περίπτωση, το ύψος ενίσχυσης μειώνεται κατά 23 ευρώ ανά Μονάδα Ζωικού Κεφαλαίου.

Πιο αναλυτικά για τα θηλυκά βοειδή που είναι μεγαλύτερα των δυο ετών, με τη διατήρηση της αναλογίας ενός αρσενικού ανά δεκαπέντε θηλυκά, η ενίσχυση καθ' ετος φτάνει τα 394 ευρώ ενώ χωρίς την διατήρηση της αναλογίας, στα 371 ευρώ.
Τα αιγοπρόβατα ενισχύονται με 449 ευρώ, εφόσον διατηρείται η παραπάνω αναλογία ενώ σε αντίθετη περίπτωση ο εκτροφέας θα λάβει 426 ευρώ.
Σε ό,τι αφορά στις χοιρομητέρες, η ενίσχυση ανά Μονάδα Ζωικού Κεφαλαίου ανέρχεται σε 616 ευρώ με τη διατήρηση της αναλογίας 1 αρσενικό ανά 15 θηλυκά και πέφτει στα 593 ευρώ, εφόσον δεν διατηρείται η παραπάνω αναλογία.

Τέλος, τα αρσενικά και θηλυκά ιπποειδή τα οποία είναι μεγαλύτερα των έξι μηνών, ενισχύονται με 629 ευρώ ενώ μειώνονται κατά 23 ευρώ και συγκεκριμένα στα 606 ευρώ εφόσον δεν διατηρείται η αναλογία ενός αρσενικού ανά δεκαπέντε θηλυκά.

πηγή: https://www.cnn.gr 

Το πουλί "Καρακάξα" του τόπου μας.

Τις βλέπουμε στους κήπους μας και στους φράχτες, ειδικά κατά την χειμερινή περίοδο να ψάχνουν τροφή γεμάτες αυτοπεποίθηση και με την ουρά χαρακτηριστικά ανασηκωμένη..  Eίναι από τα ευφυέστερα πτηνά. Τις τελευταίες δεκαετίες, αποτελεί για την επιστημονική κοινότητα αντικείμενο μελέτης και πειραμάτων, κατά τα οποία το πτηνό επιδεικνύει μεγάλη ικανότητα επίλυσης προβλημάτων.
Η επιστημονική ονομασία είναι η ακριβής λατινική απόδοση της ελληνικής κίττα ή κίσσα. Ωστόσο, ο λόγιος όρος "κίσσα" δεν αναφέρεται στο πτηνό κίσσα, το οποίο ανήκει σε διαφορετικό γένος (Garrulus), αλλά αποκλειστικά στην καρακάξα. Η παρερμηνεία υφίσταται επειδή, σε πολλές περιοχές της Ελλάδας έχει επικρατήσει -λανθασμένα- να κατονομάζεται η καρακάξα ως «κίσσα».

Eίναι γνωστό ότι, σχηματίζει ομάδες των 5-25 ατόμων που θορυβούν ακατάπαυστα. Μπορεί να είναι επιφυλακτική, αλλά όχι δειλή και, έχοντας συνηθίσει την ανθρώπινη παρουσία, περιπολεί τον χώρο εκτελώντας μικρές πτήσεις πάνω από πολυσύχναστους αστικούς κήπους και θέσεις με πράσινο, αναζητώντας τροφή. Η πτήση της είναι ευθεία, με σύντομες αερολισθήσεις και μικρή σε διάρκεια, συνήθως από κάποιο ψηλό σημείο (π.χ. μια στέγη) στο έδαφος. Βαδίζει με αυτοπεποίθηση και με την ουρά ελαφρά ανασηκωμένη ενώ, ανά διαστήματα, εκτελεί μεγάλα πηδήματα.
Eμφανίζουν μιαν έμφυτη επιφυλακτικότητα απέναντι στις γάτες, πιθανότατα λόγω της ικανότητας των τελευταίων να σκαρφαλώνουν στα δένδρα, όπου τα πουλιά φτιάχνουν τη φωλιά τους. Μάλιστα, αρθρώνουν ειδικό «σήμα συναγερμού» όταν στον χώρο περιφέρονται τα συγκεκριμένα θηλαστικά.

Έχει περιγραφεί η συνήθεια της καρακάξας να «κλέβει» αντικείμενα που της κάνουν εντύπωση και να τα κρύβει σε δυσπρόσιτα σημεία. Ωστόσο, η «κλέφτρα» καρακάξα -και όχι η «κλέφτρα» κίσσα, όπως λανθασμένα έχει αποδοθεί- πιθανόν, έχει αποκτήσει άδικα αυτή τη φήμη. Είναι αλήθεια ότι, έλκεται από την παρουσία μεταλλικών αντικειμένων τα οποία, ωστόσο, μπορεί να είναι οτιδήποτε, λ.χ. χάντρες, γυαλιά, κονσερβοκούτια, νομίσματα, ή οτιδήποτε «γυαλίζει» στο φως, αλλά αυτό το κάνει από έμφυτη περιέργεια λόγω του υψηλού δείκτη νοημοσύνης της (βλ. παρακάτω) και όχι με τη διάθεση να «κλέψει». 

Η καρακάξα θεωρείται, όχι μόνον από τα ευφυέστερα πτηνά αλλά και μεταξύ των πιο έξυπνων από όλα τα ζώα, γενικά. Αυτό οφείλεται στη μεγάλη περιοχή του εγκεφάλου της.
Μελέτη του 2004, δείχνει ότι η νοημοσύνη του κορακοειδών, όπου ανήκει η καρακάξα είναι ισοδύναμη με εκείνη των μεγάλων πιθήκων, και όσον αφορά στην κοινωνική επίγνωση, το αιτιολογικό σκεπτικό, την ευελιξία σκέψης, τη φαντασία και την προσδοκία. Πέραν τούτου, όμως, οι καρακάξες εμφανίζουν και τα εξής ηθολογικά χαρακτηριστικά: 

Συμμετέχουν σε περίτεχνα «κοινωνικά» τελετουργικά, που ενδεχομένως να περιλαμβάνουν και το συναίσθημα της θλίψης.

Αυτο-αναγνώριση μπροστά σε καθρέπτη που έχει ήδη αποδειχθεί, και τις καθιστά ένα από τα αλλά λίγα είδη ζώων, γενικά, και το μόνο μη-θηλαστικό που διαθέτει αυτήν την ικανότητα.

Στο πεδίο των γνωστικών ικανοτήτων, η καρακάξα θεωρείται ως υπόδειγμα ανεξάρτητης εξέλιξης σε κορακοειδή και πρωτεύοντα θηλαστικά, που περιλαμβάνει:

Ικανότητα χρήσης εργαλείων.

Ικανότητα να κρύβει και να αποθηκεύει τροφή σε όλη τη σεζόν.

«Επεισοδιακή-μνήμη», δηλαδή μνήμη που χρησιμοποιεί την ατομική εμπειρία για να προβλέψει τη συμπεριφορά άλλων ατόμων του είδους της.

Κοπή και διανομή τροφής σε μερίδες ανάλογες με το μέγεθος των νεοσσών.

Σε αιχμαλωσία, οι καρακάξες έχουν παρατηρηθεί να συναθροίζονται πριν τη διανομή της τροφής, μιμούμενες ανθρώπινες φωνές, ενώ κάνουν τακτική χρήση εργαλείων για να καθαρίζουν τα κλουβιά τους. Στην άγρια φύση, οργανώνονται σε «ομάδες» και χρησιμοποιούν σύνθετες στρατηγικές στο κυνήγι άλλων πτηνών, ή όταν έρχονται αντιμέτωπες με αρπακτικά ζώα.

Στην Ευρώπη, οι καρακάξες είχαν ιστορικά δαιμονοποιηθεί από τον άνθρωπο, κυρίως ως αποτέλεσμα δεισιδαιμονιών και μύθων. Τα μεγάλα κορακοειδή, λόγω του μαύρου χρώματός τους αντιπροσωπεύουν το κακό στη βρετανική λαογραφία, με τα άσπρα πουλιά να θεωρούνται ως καλά. Η καρακάξα είναι προάγγελος κακής τύχης, όπως στη Σκωτία όπου μια καρακάξα κοντά στο παράθυρο του σπιτιού λέγεται ότι προφητεύει κάποιον θάνατο.
Στην ιταλική και γαλλική λαογραφία, οι καρακάξες πιστεύεται ότι έχουν μια τάση να «κλέβουν» λαμπερά αντικείμενα, ιδιαίτερα πολύτιμους λίθους. Αλλά και στη βουλγαρική, γαλλική, γερμανική, ουγγρική, πολωνική, ρωσική, σλοβακική και σουηδική λαογραφία η καρακάξα θεωρείται, επίσης, «κλέφτης». Στη Σουηδία συνδέεται και με τη μαγεία.
Κόντρα στις ευρωπαϊκές αντιλήψεις για την καρακάξα, το πτηνό θεωρείται ότι φέρνει μεγάλη τύχη στην Κορέα, ευημερία και ανάπτυξη. Ομοίως, στην Κίνα, οι καρακάξες θεωρούνται ως οιωνοί ευτυχίας. (https://el.wikipedia.org)

Πίνακας: Η "Κίσσα" (καρακάξα) του Μονέ, μια ζωγραφιά βγαλμένη μέσα από τις παιδικές μας μνήμες, λες και κοιτάμε από το παράθυρο του σπιτιού μας στο χωριό. Εικόνα καθαρή και μαγική του χειμώνα, με το χιόνι να έχει καλύψει τους κήπους και τις αυλές, τα δέντρα, τους φράχτες και τις σκεπές .
Η "Κίσσα" ("The Magpie", French: La Pie) είναι μια ελαιογραφία σε μουσαμά του Γάλλου ιμπρεσιονιστή Claude Monet (Κλοντ Μονέ), που δημιουργήθηκε τον χειμώνα του 1868–1869)

Τι πρέπει να κάνετε αν συναντήσετε αρκούδα - Οδηγίες από τη Διεύθυνση Δασών

 

Mε αφορμή  την εμφάνιση αρκούδας πλησίον ορεινών οικισμών  η Διεύθυνση Δασών ενημερώνει τους πολίτες και ειδικότερα τους γεωργούς, κτηνοτρόφους και μελισσοκόμους τόσο για τις ενέργειες που πρέπει να κάνουν σε περίπτωση συνάντησης με αρκούδα όσο και για τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για την αποφυγή και την πρόληψη ζημιών από το εν λόγω είδος.

**Βασικές πληροφορίες για το είδος:

Η αρκούδα είναι ένα είδος της τοπικής μας πανίδας ζει σε ορεινά και ημιορεινά δάση ενώ είναι αυστηρά προστατευόμενο από την ελληνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία και η θανάτωσή της τιμωρείται από το νόμο.
·Έχει εξαιρετική όσφρηση, πολύ καλή ακοή και όχι τόσο καλή όραση.
·Έχει εξαιρετική μνήμη και αντίληψη.
· Ο ζωτικός της χώρος είναι 100-150 χλμ2 για ένα θηλυκό και έως παραπάνω από 400 χλμ2 για ένα αρσενικό άτομο και οριοθετεί την επικράτεια της.
· Αν δεν ενοχληθεί, ακολουθεί συγκεκριμένη ρουτίνα στις καθημερινές της μετακινήσεις. Χρησιμοποιεί την ίδια όχθη ρεματιάς και τον ίδιο δασικό δρόμο για τις μετακινήσεις της, το ίδιο μονοπάτι για να πάει στη φωλιά της και τους ίδιους οπωρώνες για να βρει φρούτα.
· Η όρθια στάση της είναι συμπεριφορά ανίχνευσης ή και φόβου και όχι επίθεσης. Αυτά σημαίνουν πως αντιλαμβάνεται εύκολα τον γύρω της χώρο και συνήθως καταλαβαίνει πολύ νωρίτερα την παρουσία του ανθρώπου από ότι ο άνθρωπος τη δική της παρουσία και απομακρύνεται.
·Κάτοικοι σε πολλές περιοχές της Ελλάδας που ζουν κοντά στο βιότοπο της αρκούδας δέχονται συχνά περιστασιακές επισκέψεις. Η προσέγγιση κατοικημένων περιοχών από την αρκούδα γίνεται κυρίως για την εξεύρεση τροφής
· Οι ζημιές που προκαλεί αποζημιώνονται από τον Οργανισμό Ελληνικών Γεωργικών Ασφαλίσεων (ΕΛΓΑ).
· Να θυμάστε ότι η αρκούδα κινείται κυρίως από το σούρουπο ως την αυγή καθώς και ότι μπορεί να χρησιμοποιεί την περιοχή ως πέρασμα.

**Οδηγίες προσέγγισης:
Σε περίπτωση συνάντησης ανθρώπου-αρκούδας υπάρχει ένας βασικός κανόνας:
Η ΑΡΚΟΥΔΑ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΝΟΙΩΣΕΙ ΟΤΙ ΑΠΕΙΛΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ.
Αυτό σημαίνει σε κάθε περίπτωση:
·Κρατάμε την ψυχραιμία μας.
·Μένουμε ακίνητοι.
·Δεν παίρνουμε «απειλητικά» αντικείμενα όπως πέτρες και κλαδιά.
·Προσπαθούμε να οπισθοχωρήσουμε σταδιακά αναγνωρίζοντας την «κυριαρχία» της αρκούδας στο χώρο.
·Δεν τρέχουμε.
· Σε περίπτωση στενών χώρων δημιουργούμε χώρο διαφυγής για την αρκούδα και δεν της «κόβουμε» το δρόμο.

**Σε περίπτωση που κινούμαστε στο δάσος:
Για να μειωθεί κατά το δυνατόν ο κίνδυνος συνάντησης στο δάσος με ένα μεγάλο ζώο όπως η αρκούδα, θα πρέπει κάποιος να γνωρίζει ότι:
· Όταν κινούμαστε στο δάσος καλό είναι να κάνουμε αισθητή την παρουσίας μας κατά τακτά χρονικά διαστήματα, κάνοντας έντονους θορύβους με ομιλίες, τραγούδια ή τη χρήση σφυρίχτρας.
· Χρησιμοποιούμε κυρίως δασικούς δρόμους και μονοπάτια και αποφεύγουμε τη διέλευση μέσα από πυκνή βλάστηση.

**Σε περίπτωση που είμαστε σε όχημα:
* Παραμένουμε μέσα σε αυτό.
· Δεν ακολουθούμε την αρκούδα αν αυτή συνεχίζει να περπατά κατά μήκος του δρόμου.
· Δεν αναπτύσσουμε ταχύτητα.
Εφόσον η αρκούδα επισκέπτεται τακτικά μια κατοικημένη περιοχή:
· Μην αφήνετε σκουπίδια έξω από τους κάδου απορριμμάτων.
· Μην αφήνετε ανοιχτούς τους κάδους απορριμμάτων.
· Μην πετάτε σκουπίδια και άλλες τροφές σε παράνομες χωματερές κοντά ή μέσα σε οικισμούς.
· Καθαρίστε υπολείμματα από περσινή σοδειά που μπορεί να υπάρχουν σε γειτονικά με τον οικισμό χωράφια.
· Έγκαιρη συγκομιδή καρπών που βρίσκονται εντός οικισμών

Ενημερώστε τις τοπικές αρχές, Δασική Υπηρεσία, Δήμο και Αστυνομία

''Eπειδή το κρύο και το χιόνι δεν το βλέπουν όλοι έξω από το παράθυρο του σπιτιού τους"

Επείδη και τα αδέσποτα υποφέρουν και πεθαίνουν από το κρύο:

1) Προσφέρουμε φαγητό στα αδέσποτα της γειτονιάς μας (ειδικά τα αποφάγια μας τα οποία είναι κρίμα να πετιούνται στα σκουπίδια και να σαπίζουν από τη στιγμή που μπορούμε να σώσουμε ένα ζώο από την πείνα). Το φαγητό είναι ενέργεια η οποία βοηθάει στη θερμορύθμιση και στην επιβίωση. 

2) Προσφέρουμε μια ζεστή γωνιά στα αδέσποτα (στις αποθήκες και σε άλλους βοηθητικούς χώρους), αφήνουμε λίγο ανοιχτές τις πόρτες και προσφέρουμε ένα προσωρινό καταφύγιο για να βγάλουν τις πολύ κρύες μέρες και νύχτες.

3) Χτυπάμε το καπό του αυτοκινήτου μας πριν βάλουμε μπρος. Πολλές γάτες ψάχνουν καταφύγιο στη ζέστη της μηχανής με αποτέλεσμα να κινδυνεύουν όταν το αυτοκίνητο μπει σε λειτουργία.

Προσφέρετε ΦΑΓΗΤΟ στα ζώα, μπορεί να τους σώσει τη ζωή στο κρύο.

Τοποθετήστε ΧΑΡΤΟΚΟΥΤΑ Ή ΑΛΛΑ ΜΕΣΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΧΡΗΣΙΜΕΥΣΟΥΝ ΩΣ ΣΠΙΤΑΚΙΑ σε προστατευμένα σημεία να μπουν και να κουρνιάσουν μέσα.

Όταν το κρύο είναι πολύ βαρύ την νύχτα, μην διστάσετε να ανοίξτε το σπίτι σας να μπουν τα αδέσποτα της γειτονιάς να διανυκτερεύσουν.

*Η ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΜΑΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΑ ΖΩΑ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΑ ΣΤΑ ΑΔΕΣΠΟΤΑ ΕΙΝΑΙ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ*

Υποφέρουν το ίδιο μ' εμάς στο κρύο και στο χιόνι. Βάλτε ένα μπωλ φαγητό και μια φωλιά

Οδηγός φιδιών. Πως αναγνωρίζουμε την οχιά και όλα τα άλλα ακίνδυνα φίδια.

Καλό είναι να γνωρίζουμε τα διάφορα είδη φιδιών που υπάρχουν στα μέρη μας τα οποία είναι ακίνδυνα και άκακα (πλην της οχιάς) και όλα είναι πιο χρήσιμα ζωντανά (σημειώνεται πως όλα τα φίδια προστατεύονται από το νόμο). 

Η οχιά είναι αργοκίνητο φίδι και ήπιου χαρακτήρα και δεν θα σε πειράξει αν δεν την ενοχλήσοεις αλλά θα προσπαθήσει να κρυφτεί και να περάσει απαρατήρητη νομίζοντας πως δεν την βλέπεις. Θα σε ειδοποιήσει σφυρίζοντας αν την πλησιάσεις και μόνο αν δεν γίνεται αλλιώς θα σε δαγκώσει (αν πχ την πιάσεις ή την πατήσεις). 

Τα άλλα είδη είναι εντελώς ακίνδυνα και άκακα, το ίδιο με μια σαύρα. Τα αφήνουμε όλα να συνεχίσουν τον δρόμο τους κι εμείς τον δικό μας. 

Το "Σπιτόφιδο" που υπάρχει σε κάθε σπίτι θεωρείται καλοτυχία. Ο "Λαφιάτης" (που λέγεται και "άκακος γίγαντας" λόγω του μεγέθους) ήταν ιερό φίδι στην αρχαιότητα (Ασκληπιός). Τα "Φιδάκια της Παναγίας" που εμφανίζονται κάθε χρόνο στην εκκλησία της Παναγίας της Λαγκουβάρδας (ή Φιδούσας), είναι ακίνδυνα φιδάκια με σταυρό στο κεφάλι και εμφανίζονται γύρω και μέσα στον ναό, ανάμεσα στους προσκυνητές, χωρίς να πειράζουν κανέναν. Υπάρχουν ωστόσο πολλοί μύθοι που καμιά σχέση δεν έχουν με την πραγματικότητα για το πόσο 'κακά" είναι το ερπετά αυτά. 

Αν έλειπαν θα είχαμε πρόβλημα με πολλές ασθένειες που μεταφέρονται από τα ποντίκια και τους αρουραίους. "Όλα εν σοφία εποίησε" !

Δείτε παρακάτω πως να αναγνωρίζετε τα φίδια:

Πως αναγνωρίζουμε την οχιά : 

Τα άλλα άκακα και ακίνδυνα φίδια της χώρας μας:

 

(ευχαριστούμε τη σελίδα    http://www.herpetofauna.gr/ )

Οι οχιές

Το δάγκωμα της οχιάς αναγνωρίζεται από τα δύο σημαδάκια που αφήνει.

Σύμφωνα με το εγχειρίδιο πρώτων βοηθειών του Εθνικού Κέντρου Άμεσης Βοήθειας (ΕΚΑΒ), η βαρύτητα της δηλητηρίασης εξαρτάται από ορισμένους παράγοντες.

Στους παράγοντες αυτούς συμπεριλαμβάνονται η ηλικία, η γενική κατάσταση της υγείας, η θέση και το βάθος του δήγματος.

Ρόλο παίζει επίσης το μέγεθος του φιδιού και το αν μετακινήθηκε ή όχι το θύμα.

Τα συμπτώματα

Οι επιδράσεις των δηλητηρίων των φιδιών χωρίζονται σε δυο κατηγορίες:

1. Στα τοπικά συμπτώματα. Σε αυτά συμπεριλαμβάνονται πόνος, οίδημα, μελανιές και φυσαλίδες που επεκτείνονται μέσα σε λίγες ώρες. Οι φυσαλίδες μπορεί να επιμολυνθούν από μικρόβια και να εξελιχθούν σε γάγγραινα.
2. Στα γενικευμένα συμπτώματα. Εκδηλώνονται σε περίπτωση που απορροφηθεί το δηλητήριο και είναι τα πιο ανησυχητικά. Συμπεριλαμβάνουν έμετο, αδυναμία, ζάλη, ρίγος με πυρετό, εφιδρώσεις και αιμορραγικές εκδηλώσεις. Επίσης μπορεί να παρατηρηθούν ταχυκαρδία, υπόταση, shock, πνευμονικό οίδημα και οξεία νεφρική ανεπάρκεια.

Η αντιμετώπιση

Πρώτο μέλημα μετά το δάγκωμα είναι να ακινητοποιηθεί το θύμα, για να μην μπει το δηλητήριο στην κυκλοφορία του αίματος. Το ΕΚΑΒ συνιστά τα εξής:

• Όχι περπάτημα.
• Καθησυχασμός του θύματος.
• Αφαίρεση κοσμημάτων και στενών ρούχων (π.χ. κάλτσα), πριν αρχίσει το οίδημα.
• Ακινητοποίηση του άκρου (όπου συνέβη το δάγκωμα) σε θέση χαμηλότερη από το ύψος της καρδιάς.
• Καθαρισμός της πληγής με νερό και σαπούνι.
• Όχι πάγος στο τραύμα.
• Όχι ίσχαιμος περίδεση. Η σύσταση να δένουμε σφιχτά με έναν επίδεσμο ή ύφασμα το μέλος πιο ψηλά από το σημείο της πληγής, για να εμποδίσουμε τη διάχυση του δηλητηρίου, είναι λανθασμένη.
• Όχι χορήγηση καφέ και αλκοόλ.
• Όχι σύλληψη του φιδιού. Προσπαθήστε να απομνημονεύσετε το χρώμα και το σχήμα του φιδιού, για να το περιγράψετε στους γιατρούς.
• Διακομιδή στο νοσοκομείο.

Η θεραπεία

Μετά από το δάγκωμα φιδιού, χρειάζεται να γίνει αντιτετανικός ορός. Αντιοφικός ορός γίνεται μόνο στο νοσοκομείο και δεν είναι πάντοτε απαραίτητος, αναφέρεται στο εγχειρίδιο του ΕΚΑΒ.

Επιπλέον, η χορήγηση αντιοφικού ορού μπορεί να προκαλέσει αλλεργική αντίδραση ή ακόμα και αναφυλαξία σε άτομα που είναι αλλεργικά.

Κέντρο Δηλητηριάσεων

Σημειώνεται ότι το Κέντρο Δηλητηριάσεων αποτελεί τμήμα του Παθολογικού Τομέα του Γενικού Νοσοκομείου Παίδων Αθηνών «Παναγιώτη & Αγλαΐας Κυριακού».

Λειτουργεί όλες τις ημέρες και ώρες, δίνοντας πληροφορίες και οδηγίες στο τηλέφωνο 210 77.93.777.

Ο λύκος, σύμβολο δύναμης κι ελευθερίας

Σύμβολο δύναμης κι ελευθερίας, κομμάτι ιστοριών εδώ και χιλιάδες χρόνια. 
Κάποτε ήταν το θηλαστικό με τη μεγαλύτερη γεωγραφική εξάπλωση στον πλανήτη, καλύπτοντας σχεδόν όλο το βόρειο ημισφαίριο. Σήμερα, εξαιτίας της συστηματικής του εξόντωσης συναντάται σε μικρούς πληθυσμούς στην Πορτογαλία, στην Ισπανία, στην Ιταλία, στις σκανδιναβικές χώρες και στα ανατολικά της Ευρώπης. Πρόσφατα επανεμφανίστηκε στην Γαλλία, στην Ελβετία και στην Γερμανία. Στην Ελλάδα η εξάπλωσή του εκτείνεται σε όλο σχεδόν το ηπειρωτικό ανάγλυφο της χώρας, βόρεια της Βοιωτίας. Υπολογίζεται ότι υπάρχουν 700 άτομα σε πολλές μικρές και απομονωμένες μεταξύ τους ομάδες, με εντονότερη παρουσία σε σημεία όπου υπάρχει νομαδική κτηνοτροφία ή όπου υφίστανται ακόμη μεγάλα ορεινά συγκροτήματα χωρίς έντονη ανθρώπινη παρουσία.

• Η ελάττωση της φυσικής λείας του (ελάφι, ζαρκάδι, αγριογούρουνο) από ανθρωπογενείς παράγοντες, τον στρέφει προς τα κτηνοτροφικά ζώα και σε συνδυασμό με τη σταδιακή χαλάρωση πρόληψης των ζημιών από το κράτος, επιτείνουν τη σύγκρουση του με τον άνθρωπο. Οι μαγγάνες και τα δηλητηριασμένα δολώματα συνεχίζουν να αποτελούν ευρύτατα διαδεδομένες πρακτικές θανάτωσης λύκων αν και ο νόμος, ήδη από το 1991, απαγορεύει αυστηρά τη χρήση τους.
• Η επέκταση της ανθρώπινης δραστηριότητας ακόμα και στις δυσπρόσιτες, απομακρυσμένες περιοχές, τα μεγάλα τεχνικά έργα, η διάνοιξη ανεξέλεγκτου δικτύου δασικών δρόμων, η επέκταση των βοσκοτόπων κι η μείωση των δασικών εκτάσεων, οδηγούν σταδιακά στην υποβάθμιση των βιοτόπων και θέτουν σε κίνδυνο την επιβίωση του.

Μερικές πληροφορίες για τον λύκο:

Τρέχει πολύ γρήγορα (έως 45 χλμ/ώρα) και κολυμπά καλά.

Μπορεί να φτάσει το 1,5 μέτρο μήκος.

Ζει σε αγέλες για καλύτερα αποτελέσματα στο κυνήγι.

Αρχηγός είναι το πιο δυνατό ζώο της αγέλης (αρσενικό ή θηλυκό) και μαζί με το ταίρι του είναι το αναπαραγωγικό ζευγάρι της αγέλης.

Έχει εξελιχθεί ώστε να τρέφεται κυρίως με άγρια φυτοφάγα ζώα αλλά σε περίπτωση που αυτά εκλείπουν στρέφεται σε μικρότερα ζώα, κτηνοτροφικά ζώα, ή ακόμα και σε ανθρωπογενείς πηγές τροφής (σκουπίδια, νεκρά ζώα).

Οι λύκοι μπορούν να εντοπίσουν το θήραμά τους από απόσταση 3 χλμ. μόνο από τη μυρωδιά.

Ένας λύκος μπορεί να ακούσει το ουρλιαχτό ενός άλλου λύκου από απόσταση έως και 10 χλμ, όταν ο άνθρωπος αντιλαμβάνεται απόλυτη σιωπή.

Αποτελεί προστατευόμενο είδος με βάση την κοινοτική οδηγία 92/43/ΕΟΚ (ή οδηγία για τους Οικότοπους),  διεθνείς συμβάσεις αλλά και σε πολλές χώρες την εθνική νομοθεσία. Αυτή η αυξημένη νομική προστασία  σε συνδυασμό με την αύξηση των φυτοφάγων θηλαστικών, την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση των πολιτών, αλλά και τις φυσικές του δυνατότητες εξάπλωσης, βοήθησε ώστε τα τελευταία 20 χρόνια ο λύκος να ανακάμπτει σε όλη την Ευρώπη και να εμφανίζεται ξανά σε περιοχές από όπου είχε εξαφανιστεί για δεκαετίες. Το ίδιο συμβαίνει και στη χώρα μας όπου τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια τάση ανάκαμψης του λύκου ιδιαίτερα προς τη νότια Ελλάδα. Επομένως, η επανεμφάνιση του είδους είναι μια φυσική εξέλιξη της αύξησης του πληθυσμού του, της διασποράς του και της αναζήτησης-εύρεσης τροφής.  

Η επανεμφάνιση του είδους σε μια περιοχή από όπου είχε εξαφανιστεί για χρόνια είναι από μόνο της ένα σημαντικό γεγονός  που επανακαθορίζει τις ισορροπίες στην πανίδα και τη χλωρίδα, διαμορφώνοντας την οικολογική κατάσταση προς το καλύτερο. Πιο σύνθετα τροφικά πλέγματα είναι συνήθως ανθεκτικότερα ενώ η παρουσία ενός ανώτερου θηρευτή όπως ο λύκος βοηθάει στη ρύθμιση των πληθυσμών άλλων μικρότερων σαρκοφάγων ή φυτοφάγων ζώων και εντέλει στη λειτουργία, παραγωγικότητα και διατήρηση της ισορροπίας των οικοσυστημάτων.

Όπως είναι φυσιολογικό, η επανάκαμψη του λύκου δημιουργεί νέα δεδομένα σε περιοχές όπου για πολλά χρόνια ο λύκος εμφανίζονταν μόνο στις σελίδες των παραμυθιών. Η έλλειψη εξοικείωσης προκαλεί αρχικά ερωτήματα ακόμη και ανασφάλεια ή φόβο. Σκοπός μας είναι η αρμονική συνύπαρξη με όλα τα είδη πανίδας αλλά και η ενημέρωση και η τήρηση απλών κανόνων «συμπεριφοράς», ώστε να μπορούμε όλοι-ζώα και άνθρωποι- να απολαύσουμε τη φύση και να ασκήσουμε τις δραστηριότητες μας.

Ο λύκος, ως σαρκοφάγο ζώο, τρέφεται κυρίως με οπληφόρα – άγρια όπως το ελάφι, το ζαρκάδι ή με κτηνοτροφικά ζώα. Όταν δε βρίσκει άλλη τροφή θα επιτεθεί και μικρότερα ζώα, σκυλιά, ή ακόμα θα προσεγγίσει σκουπιδότοπους. Καθώς στην Ελλάδα ο πληθυσμός των περισσότερων άγριων οπληφόρων έχει μειωθεί σημαντικά η βασική πηγή τροφής είναι τα κτηνοτροφικά ζώα. Σε κάθε περίπτωση, ο λύκος θα προσπαθήσει να εξασφαλίσει την τροφή του με το λιγότερο δυνατό κόστος.

 Η ελληνική ύπαιθρος είχε σχεδόν ξεχάσει την παρουσία του λύκου με αποτέλεσμα μέτρα πρόληψης επιθέσεων και φύλαξης των κοπαδιών ή άλλων ζώων να έχουν ατονήσει. Σε μια τέτοια στιγμή θα πρέπει αυτά τα μέτρα να ενεργοποιηθούν εκ νέου ώστε να μειωθούν οι ζημιές που μπορεί να προκαλέσει μία επίθεση λύκου κυρίως στην αγρο-κτηνοτροφική παραγωγή. Θα χρειαστούν τσοπανόσκυλα, καλύτεροι φράχτες στα μαντριά, προσεκτικότερη φύλαξη τη νύχτα ώστε να προστατεύονται τα ζώα,  κοκ και τελικά και ένα λειτουργικό σύστημα αποζημιώσεων.  

Η εξόντωση του λύκου με οποιοδήποτε μέσο είναι παράνομη και εντέλει άσκοπη. Ιδιαίτερα η χρήση δηλητηριασμένων δολωμάτων, που αποτελεί ένα συχνό μέσο θανάτωσης του λύκου, μπορεί να επιφέρει επιπλέον προβλήματα όπως η δηλητηρίαση άλλων ζώων. Χαρακτηριστική η περίπτωση δηλητηρίασης τσοπανόσκυλων, κυνηγόσκυλων  κυρίως αλλά και λύκου και αλεπούς που διαπίστωσε η ομάδα του WWF ανίχνευσης δολωμάτων στη Θράκη,  σε πολύ μικρή απόσταση από τη φωλιά του μοναδικού ζευγαριού ασπροπάρη της κοιλάδας του Κομψάτου και ένα από τα 5 εναπομείναντα ζευγάρια της Θράκης.

Παράλληλα με τα μέτρα πρόληψης και φύλαξης, απαιτείται οργανωμένο σύστημα παρακολούθησης του λύκου και δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης κατοίκων και χρηστών των περιοχών όπου σταδιακά εξαπλώνεται ο λύκος.

http://www.wwf.gr   http://www.arcturos.gr