Κυριακή, 16 Σεπτεμβρίου 2018

Ο αληνθινός Αλέξης Ζορμπάς του Καζαντζάκη κατάγεται από τα Πιέρια Όρη



Ο Αλέξης Ζορμπάς, πριν τον ανακαλύψει ο Νίκος Καζαντζάκης και πριν τον μεταφέρει στη μεγάλη οθόνη ο Μιχάλης Κακογιάννης λεγόταν Γιώργος Ζορμπάς και ήταν ένας άνθρωπος κατατρεγμένος

Γεννήθηκε στον Κολινδρό, στους πρόποδες των Πιερίων. Σε νεαρή ηλικία, κυνηγημένος από τους Τούρκους πήγε στο χωριό Καταφύγι, ψηλά στα Πιέρια Όρη όπου έμεινε για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα βόσκοντας πρόβατα στο βουνό των Μουσών. 
Επόμενος σταθμός του ήταν η Χαλκιδική όπου δούλεψε στα ορυχεία δίπλα στο φίλο του Γιάννη Καλκούνη ώσπου μια νύχτα κλέφτηκε με την κόρη του φίλου του. Παντρεύτηκαν, έκαναν 12 παιδιά και ζούσαν ευτυχισμένοι ώσπου ένας ακόμα πόλεμος ήρθε να ταράξει τη χώρα. 
Το 1915 έχοντας χάσει τα πάντα αποφασίζει να φύγει για το Άγιο Όρος όπου γνωρίστηκε με το Νίκο Καζαντζάκη. Η καλογερική όμως δεν του ταίριαζε κι έτσι αποφάσισε να φύγει μαζί με το φίλο του για τα ορυχεία της Πράστοβας στη Μεσσηνία. Από εκεί μας ξεκινάει και ο Νίκος Καζαντζάκης στον "Βίο και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά"
Ο Β’ παγκόσμιος πόλεμος τον βρήκε στα Σκόπια, η κατάσχεση των Γερμανών στα ορυχεία, η ναζιστική βία και η πείνα ήταν οι τελευταίες εικόνες της ζωής του. Πέθανε στις 16-09-1941.


«Μια μέρα περνούσα από ένα χωριουδάκι. Ένας μπαμπόγερος ενενήντα χρονών φύτευε μια μυγδαλιά.
-Ε, παππούλη, του κάνω, μυγδαλιά φυτεύεις; 
Κι αυτός, έτσι σκυμμένος που ήταν, στράφηκε και μου κάνει:
-Εγώ, παιδί μου, ενεργώ σα να ήμουν αθάνατος! 
-Κι εγώ, του αποκρίθηκα, ενεργώ σα να ‘ταν να πεθάνω την πάσα στιγμή. 
Ποιος από τους δυο μας είχε δίκιο, αφεντικό;»

(Απόσπασμα από το "βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά")

Παρασκευή, 31 Αυγούστου 2018

Κατάβαση από την κορυφή και το τρόχαλο στα Ριζώματα - Πιέρια Όρη

Ένα όμορφο πρωϊνό του Απρίλη, καθώς η φύση οργιάζε γύρω μας και ο κούκος λαλούσε την άνοιξη πήρα την απόφαση να ανέβω στην κορυφή που δεσπόζει ψηλά από το χωριό μας, τα Ριζώματα. 
Κινητό, φωτογραφική μηχανή, λίγο νερό, ένα φρούτο και κίνησα ..
Ανέβηκα από τον μύλο αριστερά στον χωματόδρομο προς καραούλι και αμέσως από πάνω στον άλλο παράλληλο δρόμο που ανεβαίνει προς στο βουνό.  Τον ακολούθησα λίγο και μετά αριστερά λοξά σε έναν μικρό δρόμο (στο σκλήθρο) και άρχισε η ανηφόρα προς την κορυφή. Μετά από 30-40 λεπτά ανάβασης μέσα σε χωματόδρομο νεροφαγωμένο και απότομο σε πολλές μεριές έφτασα στη βρύση (χωρίς νερό δυστυχώς..) που είναι στην είσοδο του πλατώματος στην κορυφή. 
Άνοιξα την κάμερα και ιδού το αποτέλεσμα:

Τα Πιέρια παντού γύρω μου, το χωριό μας από κάτω και τα άλλα χωριά γύρω, το Βέρμιο απέναντι, η Εγνατία οδός, ο Αλιάκμονας μέχρι και τα βουνά της Κοζάνης στο βάθος.. 
Κατεβαίνω κι άλλο κάτω, είμαι πια μέσα στα βράχια που φαίνονται θεόρατα από το χωριό, στο "τρόχαλο" όπως τα λέμε και συναντώ την τρύπα που όντως βγαίνει ζεστός αέρας από μέσα (βλέπε βίντεο στο 7:13 λεπτό) και συνεχίζω να κατεβαίνω, σαφώς πιο γρήγορα από ότι το ανέβασμα μέσα από οξιές, πεύκα, καστανιές, φύλλα ξερά και βράχια και κλείνει το βίντεο με μια τεράστια χελώνα που συνάντησα πρώτη φορά στη ζωή μου. 
Για μια ακόμα φορά η εμπειρία με το βουνό και τη φύση του ήταν μοναδική. 

τα Ριζώματα από την κορυφή


πανοραμική από ψηλά κατεβαίνοντας


από πιο χαμηλά




κατεβαίνοντας από το τρόχαλο


η δεξαμενή στο καραούλι από ψηλά






μοναδικά χρώματα των Πιερίων

άλλη μια πανοραμική πριν κατεβούμε κάτω 

φτάσαμε κάτω στις παρυφές του χωριού


η χελώνα που σας έλεγα


το κινητό το έβαλα για να καταλάβετε το μέγεθος της χελώνας (μήκος κινητού 14 εκατοστά...) 

(Δείτε το βίντεο και στο Vimeo)

Τρίτη, 3 Ιουλίου 2018

Το Ελατοχώρι στα Πιέρια Όρη (VIDEO ΤΗΣ ΕΡΤ ΠΟΥ ΠΡΟΒΛΗΘΗΚΕ ΤΟ 1983)


Το Ελατοχώρι είναι ένας ορεινός οικισμός που ανήκει στη Δημοτική Ενότητα Πιερίων του Δήμου Κατερίνης στο Νομό Πιερίας. Αποτελεί ένα από τα πιο γνωστά χειμερινά τουριστικά θέρετρα της περιοχής και φιλοξενεί το μοναδικό χιονοδρομικό κέντρο του νομού.
Το χωριό είναι τοποθετημένο στους ανατολικούς πρόποδες των Πιερίων Ορέων και σε υψόμετρο 780 μέτρων. Έχει πληθυσμό 533 κατοίκους, σύμφωνα με την απογραφή του 2011. Απέχει από την πόλη της Κατερίνης 28 χιλιόμετρα.
Το Ελατοχώρι ορίζεται σήμερα από τον παλαιότερο και τον νεότερο οικισμό, που χτίστηκε σε χαμηλότερη τοποθεσία. Ο παλιός οικισμός, το Παλαιό Ελατοχώρι ονομαζόταν παλαιά Σκουτέρνα, ονομασία που αποδίδεται στα σκουτιά, δηλαδή τα υφάσματα. Το όνομα του ο παλαιός οικισμός τον πήρε την περίοδο της Τουρκοκρατίας, επειδή λειτουργούσε στον οικισμό εργαστήριο επεξεργασία υφασμάτων. Εκείνη την περίοδο στον παλαιό οικισμό λειτουργούσαν αλευρόμυλοι και υπήρχε εκτεταμένο δίκτυο αρδευτικών έργων. Το 1928, το χωριό μετονομάστηκε σε Ελατούσα και τον επόμενο χρόνο στην σύγχρονή του ονομασία, που αποδόθηκε από τα έλατα που συνθέτουν το τοπίο στην περιοχή.

(VIDEO ΤΗΣ ΕΡΤ ΠΟΥ ΠΡΟΒΛΗΘΗΚΕ ΤΟ 1983 . ΑΠΟ ΤΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΗ ΓΟΡΓΟΓΕΤΑ).


Η πρώτη απογραφή του πληθυσμού το 1913, έπειτα από την ένταξη της περιοχής μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους στο ελληνικό κράτος, εμφάνισε την Σκουτέρνα ως ένα χριστιανικό χωριό ορθοδόξων με 613 κατοίκους. Το 1934 καταγράφεται ότι το Δημοτικό Σχολείο του Ελατοχωρίου είχε συνολικά 153 μαθητές και έναν δάσκαλο.
Σύμφωνα με την τοπική παράδοση, ο ναός του Αγίου Νικολάου που σώζεται και σήμερα, χτίστηκε έπειτα από την συνδρομή σημαντικού χρηματικού ποσού, που προέκυψε τυχαία, όταν κλέφτες είχαν ζητήσει λύτρα για την απελευθέρωση ομήρων από τους Τούρκους και κατά μυστήριο τρόπο κατέληξε αυτό το ποσό στα χέρια των Ελλήνων κατοίκων του χωριού.
Κοντά στον παλαιό οικισμό, βρίσκεται η βραχώδη τοποθεσία Αγιονέρι όπου υπάρχει μια φυσική πηγή από την οποία αναβλύζει νερό. Σύμφωνα με την τοπική παράδοση, στο σημείο εκείνο κήρυττε ο Άγιος Αντώνιος. Το νερό της πηγής θεωρήθηκε θαυματουργό, όταν ο άγιος μετέφερε ένα άρρωστο παιδί στην τοποθεσία και έλουσε το παιδί με το νερό της πηγής. Κατά την επιστροφή τους στο χωριό Ρητίνη, το παιδί θεραπεύτηκε. Έπειτα, η πηγή θεωρήθηκε θαυματουργή και έλαβε την ονομασία Αγιονέρι.
Κατά την περίοδο της Κατοχής, στις 27 Ιανουαρίου του 1944, 32 κάτοικοι του Ελατοχωρίου εκτελέστηκαν από τους Γερμανούς ως αντίποινα για την δράση αντιστασιακών ομάδων. Στη μνήμη τους ανεγέρθηκε αργότερα μνημείο με τα ονόματα των εκτελεσθέντων.
Στη δεκαετία του 1950, λόγω των κατολισθήσεων και την αύξηση του πληθυσμού του παλαιού οικισμού, το χωριό επεκτάθηκε σε άλλη τοποθεσία. Κοντά στην εκκλησία του Αγίου Νικολάου στο Παλαιό Ελατοχώρι, λειτουργούσε σχολείο, στο οποίο μαθήτευσαν τα παιδιά της περιοχής έως το 1937. Ωστόσο, ο παλαιότερος οικισμός τα τελευταία χρόνια αναπτύσσεται περισσότερο οικονομικά από τον νεότερο οικισμό, ιδιαίτερα μετά την λειτουργία του Χιονοδρομικού Κέντρου Ελατoχωρίου, που δίνει προοπτική στους κατοίκους της περιοχής για αύξηση του πληθυσμού και τουριστική ανάπτυξη της περιοχής. Τα τελευταία χρόνια, υπάρχει ανάπτυξη εμπορικών και ξενοδοχειακών επιχειρήσεων για την εξυπηρέτηση των επισκεπτών, στο χώρο του χιονοδρομικού κέντρου και στους οικισμούς του Παλιού και του Νέου Ελατοχωρίου.
Σήμερα λειτουργούν στο Ελατοχώρι ένα μονοθέσιο νηπιαγωγείο και ένα τριθέσιο Δημοτικό Σχολείο. Ο κεντρικός ναός του χωριού είναι οι Άγιοι Κωνσταντίνος και Ελένη. Από τις 27 μέχρι τις 29 Ιουλίου 2007 διεξήχθη στο Ελατοχώρι το Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Ορεινής Ποδηλασίας.
Στον οικισμό δραστηριοποιείται ο Λαογραφικός Σύλλογος Ελατοχωρίου, ο οποίος κάθε Καθαρά Δευτέρα διοργανώνει παραδοσιακό γλέντι στο ναό του Αγίου Νικολάου στο Παλιό Ελατοχώρι, μετά την Θεία Λειτουργία, με παραδοσιακούς χορούς και τραγούδια και με προσφορά φασολάδας και νηστίσιμων εδεσμάτων. Η μεγάλη τοπική γιορτή του χωριού, γίνεται ανήμερα της γιορτής των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης στις 21 Μαΐου. Επίσης τα Θεοφάνεια, διατηρείται ένα ακόμα έθιμο του χωριού, η "Κυριαλέσα". Το όνομα του εθίμου οφείλεται στον ψαλμό "Κύριε Ελέησον" της εκκλησιαστικής υμνολογίας που ψάλουν οι νέοι και οι νέες του χωριού, όταν περιφέρουν στην περιφορά των εικόνων της εκκλησιάς στα γύρω στα δρομάκια, στις κρήνες και στα ποταμάκια. Σε αίθουσα του κοινοτικού καταστήματος, φιλοξενείται η Λαογραφική Συλλογή, με αντικείμενα από την καθημερινή ζωή, τις δραστηριότητες και τις συνήθειες των κατοίκων του χωριού, με ευθύνη του Λαογραφικό Όμιλο Ελατοχωρίου.

Το Ελατοχώρι είναι γνωστό για το χιονοδρομικό του κέντρο, το οποίο βρίσκεται σε υψόμετρο 1.400 με 1.800 μέτρων στις νοτιοανατολικές κατωφέρεις των Πιέριων Ορέων. Στην βάση του χιονοδρομικού και στη θέση "Παπά Χωράφι", λειτουργεί αναψυκτήριο και καταφύγιο (σαλέ) με συνολική επιφάνεια 450 τ.μ. που αναπτύσσεται τρία επίπεδα, με δυναμικότητα 400 και πλέον ατόμων. Λειτούργησε για πρώτη φορά δοκιμαστικά, το 2000, και επίσημα το 2001. Απέχει 8 χλμ. από το χωριό και 36 χλμ. από την πόλη της Κατερίνης. Στο χιονοδρομικό κέντρο δραστηριοποιείται ο Χιονοδρομικός Αθλητικός και Ορειβατικός Σύλλογος. Δείτε περισσότερα για το χιονοδρομικό κέντρο Ελατοχωρίου εδώ:  http://rizwmata.blogspot.com/2015/04/blog-post_24.html





(δείτε το VIDEO της ΕΡΤ και στο Vimeo)

Σάββατο, 16 Ιουνίου 2018

Γλέντια σε σπίτια στα Ριζώματα (4 ώρες με γκάϊντα, χορούς και τραγούδια)


Ειδικά παλιότερα, οι άνθρωποι των Ριζωμάτων τιμούσαν τους συγχωριανούς στις ονομαστικές εορτές κάνοντάς επισκέψεις στα σπίτια και γλεντούσαν, πότε με τη συνοδεία γκάϊντας και πότε με το μαγνητόφωνο μέχρι αργά το βράδυ. Τσίπουρο και μεζέδες, συζήτηση και αστεία μέχρι που το κέφι άναβε και τον λόγο είχε η γκάϊντα και ο χορός. 
Η σελίδα "Ριζώματα - Πιέρια Όρη" ευχαριστεί τον κ. Θωμά Κουτσαντά που μας έδωσε να ανεβάσουμε στο youtube το βίντεο. (Εγγραφή 2002). 
Αφιερωμένο στους απανταχού Ριζωματίτες και σ' αυτούς που "έφυγαν" απο κοντά μας.





(δείτε το και στο Vimeo)
Γλέντια σε σπίτια στα Ριζώματα (4 ώρες με γκάϊντα, χορούς και τραγούδια) from Oreina Pieria on Vimeo.

Πέμπτη, 7 Ιουνίου 2018

Hλεκτρονική πρατφόρμα Airbnb - Ευκαιρία για εισόδημα στα χωριά μας

Η ενοικίαση καταλυμάτων, δωματίων και σπιτιών για ολιγοήμερες διακοπές ανθεί μέσω της ηλεκτρονικής πρατφόρμας airbnb σε όλη τη χώρα. Για τα χωριά μας στα Πιέρια Όρη, με τέτοια ομορφιά και το χιονοδρομικό σε απόσταση κοντινή είναι ευκαιρία για ένα ακόμα εισόδημα για τις οικογένειες.  
Η μίσθωση σε μεγάλους και μικρούς οικισμούς βρίσκει μεγάλη ανταπόκριση από τους υποψήφιους πελάτες που ζητούν λίγες ημέρες ξεκούρασης και ταυτόχρονα να γνωρίσουν την Ελληνική φύση.
Τα τελευταία 2 χρόνια η μόδα της ενοικίασης σπιτιών εξαιτίας της οικονομικής κρίσης έχει επεκταθεί και εκτός αστικών ιστών ενώ το νέο στοιχείο από την φετινή χρονιά είναι το γεγονός ότι οι ιδιοκτήτες προχώρησαν σε ανακαινίσεις των σπιτιών τους που μπορεί να διαθέτουν στα χωριά τους και ενδεχομένως μέχρι σήμερα να μην χρησιμοποιούσαν προκειμένου να τα νοικιάσουν όχι μόνο τους καλοκαιρινούς μήνες αλλά και άλλες εποχές του χρόνου.
Σε πολλές δε περιπτώσεις, όπως δήλωσαν εκπρόσωποι του οικοδομικού κλάδου, ημιτελείς κατοικίες ή παλιές κατοικίες που λόγω της κρίσης είχαν αφεθεί στην τύχη τους τώρα ολοκληρώνονται και αναπαλαιώνονται ώστε να προσελκύσουν το ενδιαφέρον των υποψηφίων ενοικιαστών , δίνοντας παράλληλα και δουλειά στα ξεχασμένα επαγγέλματα της οικοδομής.
Η μίσθωση τέτοιων κατοικιών σε πολλές περιπτώσεις μπορεί να αποφέρει εισόδημα μεγαλύτερο και από ενοικιάσεις σε πόλεις.
Παράγοντες της αγοράς από το μεσιτικό χώρο επεσήμαναν μάλιστα ότι στις προτιμήσεις των ξένων αλλά και Ελλήνων ενοικιαστών που θέλουν να κάνουν οικονομικές διακοπές βρίσκονται παραδοσιακά ορεινά χωριά και οι υποψήφιοι ενοικιαστές ψάχνουν εναλλακτικούς τρόπους τουρισμού ενώ το φυσικό περιβάλλον παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο στην κάθε επιλογή.

Παρασκευή, 25 Μαΐου 2018

Το μνημείο πεσόντων εθνικής αντίστασης στα Ριζώματα.

Πριν τη λίμνη στα Τσιαΐρια, ανεβαίνοντας από τους Αηλιάδες βρίσκεται το μνημείο πεσόντων εθνικής αντίστασης, αφιερωμένο σε αυτούς που έδωσαν τη ζωή τους στον αγώνα κατά των ναζί, τόπος όπου εκτελέστηκε από τους γερμανούς ο 19χρονος Γρηγορόπουλος Ιωάννης του Αποστόλου, σύνδεσμος της αντίστασης των Ελλήνων, στην αγκαλιά της γης των Πιερίων, στην θέα και τον αέρα του Ολύμπου. 








Δευτέρα, 21 Μαΐου 2018

Η εκδήλωση για το βιβλίο του Ι.Τσιαμήτρου "Λαογραφία και παράδοση των Ημαθιώτικων Πιερίων" (2014)


Η εκδήλωση της παρουσίασης του βιβλίου του Ι. Τσιαμήτρου "Λαογραφία και παράδοση των Ημαθιώτικων Πιερίων - Ένας κόσμος που χάνεται" που πραγματοποιήθηκε στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών Βέροιας στις 17 Μαϊου 2014.
Περιεχόμενα: 00:00 Άφιξη του πολιτιστικού/χορευτικού συλλόγου Ριζωμάτων στη Βέροια και από εκεί στον χώρο της εκδήλωσης. 10:46 Έναρξη της παρουσίασης και εισαγωγή. 18:30 Ομιλία για το βιβλίο από τον κ. Α. Μπουσμπούκη. 28:50 Ομιλία του συγγραφέα κ. Ι. Τσιαμήτρου. 42:22 Χοροί και τραγούδια από τον μορφωτικό σύλλογο Δασκιωτών Βέροιας "Ο Παλιόκαστρος". 50:35. Χοροί και τραγούδια από τον πολιτιστικό/χορευτικό σύλλογο Ριζωμάτων. 1:16:20 Αναμνηστικές φωτογραφίες, κουβέντα και τέλος εκδήλωσης.



(δείτε το και στο Vimeo)

Πέμπτη, 17 Μαΐου 2018

Εικόνες από τα Ριζώματα, τους κατοίκους και παραδοσιακή μουσική με γκάϊντα (2014)







Βίντεο με εικόνες από το χωριό "Ριζώματα" στα Πιέρια Όρη, τους κατοίκους και τη μουσική υπόκρουση της παραδοσιακής γκάϊντας του χωριού 
Bιντεοσκόπηση καλοκαίρι 2014. 
Ακούγεται γκάϊντα που παίζει και ηχογραφεί ο Γιάννης Κουτσιούκης.
Eυχαριστούμε τον κ. Θωμά Κουτσαντά για το βίντεο.








(δείτε το και στο vimeo)
Εικόνες από Ριζώματα, κατοίκους και παραδοσιακή μουσική με γκάϊντα (2014) from Rizwmata on Vimeo.